Kwiatonowice Parafia - nowa strona Placówki oświatowe Organizacje Kwiatonowickie Stowarzyszenie HOMINI Linki
Kwiatonowice arrow Historia wsi
| Historia wsi | Ludność | Położenie | Władze | Galeria | Kontakt | Wydarzenia|

Zabytki wsi

ZESPÓŁ PARKOWO-DWORSKI

A. Dwór

W centrum wsi zachowały się resztki zespołu dworsko-parkowego, wpisanego do rejestru zabytków w 1986 r. Wśród zespołu starych drzew ocalał niewielki parterowy dwór z XIX w., kamienna, sklepiona beczkowo piwnica ? pozostałość po czworakach oraz częściowo przebudowany budynek dawnego kurnika. W okresie II wojny światowej spłonęła część zabudowań gospodarczych, pozostałe zostały rozebrane w latach powojennych (do lat sześćdziesiątych).

Drewniany dwór został zbudowany prawdopodobnie w I połowie XIX w., chociaż niektóre źródła podają koniec XVIII w. W latach 1875-1945 jego właścicielami była rodzina Kazimierza Sczanieckiego herbu Osoria, pochodzącego z Wielkopolski. Dwór ma kształt litery C, z podjazdem od strony zachodniej. Podczas I wojny światowej, kiedy w Kwiatonowicach stacjonowały wojska rosyjskie, został częściowo zniszczony (skrzydło wschodnie). Sczanieccy odbudowali go, do budowy stosując już cegłę. Po II wojnie światowej i zmianach ustrojowych majątek Sczanieckich został rozparcelowany, a dwór z tzw. resztówką (ok. 5 ha) przechodził z rąk do rąk i niszczał. Ostatnie degradujące siedzibę działania są świeżej daty ? najpierw budowa budynku biurowego Spółdzielni Kwiat, o brzydkiej i nieproporcjonalnej architekturze, a w latach 90-tych XX w. podział resztówki na małe działki.
W 2000 r. zrujnowany dwór kupili państwo Magda Miller i Kasper Świerzowski. Wówczas rozpoczęto remont, podczas którego przywracany jest pierwotny wygląd bryły dworu i wnętrz oraz prowadzone są prace pielęgnacyjne w ogrodzie dworskim. Zakończył się remont skrzydła zachodniego, przywrócono zabytkowy wystrój wnętrz i ich historyczną funkcję. W dworze zachowały się oryginalne ganki od zachodu (oszklony) i północy (z bogatymi rzeźbieniami) oraz podcienia od zachodu i południa. Ciekawe są również łukowe okna ze szprosami (podziałami wewnętrznymi), niektóre z witrażowymi szybkami. Takie okna można spotkać też w innych starych domach we wsi. Obecnie wnętrze składa się z dużej sieni, kuchni, spiżarni, łazienki (dawnej kancelarii), korytarza oraz 8 pokoi na parterze i 2 na poddaszu.

O losach tej szlacheckiej siedziby Magda Miller pisała w Gazecie Gorlickiej w numerze kwietniowym 2001 r., 31 lipca 2001r., 2 stycznia 2002 r., 26 marca 2002 r., 20 sierpnia 2002 r., 23 grudnia 2003 r.

Zapraszamy też do odwiedzenia strony: www.dworymalopolski.pl

B. Park

Dwór otoczony był starymi drzewami, głównie jesionami i modrzewiami.

Większość została wycięta, pozostało skupisko grabów, wśród których kiedyś stała altana; zachował się również fragment alei wjazdowej z jesionami, akacjami i lipą oraz kilka pojedynczych okazów: kasztanowiec, buk, jesion płaczący i jesion wyniosły, pomnik przyrody. Starania o uznanie drzew za pomniki przyrody prowadzili nauczyciele i uczniowe szkoły w Kwiatonowicach pod kierunkiem mgr Aleksandra Kalisza. Na lekcjach omawiano warunki, jakie muszą spełniać drzewa, by zostały uznane za pomniki przyrody. Uczniowie dokonywali pomiarów na wysokości pierśnicy i zgłaszali poszczególne osobniki. Mieli nadzieję, że zostaną one zakwalifikowane jako pomniki przyrody. Następnie przeprowadzono rozmowy z właścicielami drzew. Wyrazili oni zgodę, by ich drzewa zostały obiektami chronionymi. Wówczas wypełniono wniosek do Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody o ujęcie wskazanych drzew jako pomników przyrody. Niestety, konserwator uznał, że tylko jedno drzewo spełnia wymagane kryteria. I tak oto jesion wyniosły został pomnikiem przyrody. Dzieci ze szkoły w Kwiatonowicach nadały mu imię Marcin. Być może młodzież chciała w ten sposób uczcić wielkiego bieczanina Marcina Kromera.

Dwór otoczony był również ozdobnym ogrodem, a na jego południowym stoku był kiedyś sad. Kilka starych jabłoni zachowało się do dnia dzisiejszego. Kiedy dwór zmienił właścicieli, rozpoczęli oni ponowne starania o uznanie za pomniki przyrody drzew, których wnioski zostały wcześniej odrzucone przez Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Ich starania zostały uwieńczone sukcesem. 29 września 2003 r. podczas VI Sesji Ekologicznej Szkół Gminy Gorlice, zorganizowanej wspólnie przez Stowarzyszenie Oświatowe Wsi Kwiatonowice i właścicieli dworu na temat ?Pomniki przyrody formą jej ochrony? rangę pomników przyrody uzyskały trzy drzewa:
? katalpa
? jesion zwykły wyniosły odmiana zwisła
? lipa drobnolistna
? zespół sześciu grabów tworzących zieloną altanę zwaną chłodnikiem.
W ogrodzie kwiatonowickim znajduje się obecnie najliczniejsze skupisko drzew pomnikowych w powiecie gorlickim.

Każdego roku ogród jest udostępniany zwiedzającym od 15 maja do 15 września, WYŁĄCZNIE po uzgodnieniu telefonicznym: 500 590 119; 517 406 207.

W 2011 r. ogród wziął udział w Festiwalu "Święto Ogrodów": 2011 relacja, w 2012 udział ogrodu został odwołany 2012 informacja , planowane jest spotkanie w 2013 r.

Zapraszamy też do odwiedzenia strony http://malopolskie.parki.org/kwiatonowice




Lina Boegli

Wieś ma ciekawy i rzadki w Polsce szwajcarski ślad ? w końcu XIX w. w dworze Sczanieckich guwernantką była Szwajcarka Lina Boegli. Po wykształceniu dzieci swego pracodawcy wyruszyła w 10-letnią podróż dookoła świata i po powrocie do Kwiatonowic napisała o tej podróży książkę ?Naprzód?. W początkach XX w. wyruszyła ponownie, tym razem na Daleki Wschód, gdzie przebywała 3 lata. Pokłosiem tej podróży była kolejna książka ? ?Znów naprzód?. Lina Boegli stała się sławną pisarką. Historia ta ma swój dzień dzisiejszy ? współczesna szwajcarska pisarka Judith Arlt napisała na motywach biografii Liny Boegli powieść, a słynny reżyser Christopher Marthaler wystawił sztukę ?Podróże Liny Boegli?, której prapremiera odbyła się na dworcu w Bazylei, prezentowaną także w Polsce, w Krakowie w 2005 r. Judith Arlt jest stałym gościem w Kwiatonowicach. O jej spotkaniach spotkaniach czytelnikami pisała Gazeta Nowosądecka 9 czerwca 2003 r., 5 paździenika 2004 r., i z 1 grudnia 2005 r.
Zapraszamy też do odwiedzenia strony
http://readingmalopolska.pl/pl


Kapliczka

O dziejach kapliczki dowiadujemy się ze wspomnień Józefa Grybosia: ?Moi rodzice Franciszek i Antonina Gryboś żyli ponad 90 lat.

Kapliczkę pamiętali z opowiadań swoich dziadków. Ufundowali ją właściciele wsi w końcu XVIII wieku. Kapliczka pokryta była gontem. Na środku drzwi widniała ozdoba w kształcie koła lub kwadratu. Po obu stronach wejścia stały dwie figury ? św. Jana Chrzciciela z barankiem i św. Floriana. Rzeźby były wielkości człowieka, wykonane z drewna. Podczas II wojny ukryte w zabudowaniach gospodarczych rodziny Sczanieckich, spłonęły podczas pożaru. Nad wejściem do kapliczki znajdował się napis wykonany z zaprawy cementowej. Była to przypuszczalna data budowy. W latach 50. XX w. wykonałem wspólnie z ojcem remont dachu, przesunięcie wieżyczki z podwyższeniem na środek kapliczki. Dach pokryto blachą podarowaną przez pana Stanisława Dzikiego ze Strzeszyna. Na zlecenie księdza Słowika wykonałem też nad ołtarzem wnękę na statuę Matki Bożej. Przy wykańczaniu wnęki odkryłem skrytkę. Była starannie wykonana z kamiennych płytek. Wewnątrz umieszczona była mosiężna szkatułka, a w niej rękopis. Niestety, jego stan nie pozwalał na odczytanie. Dokument ten został dostarczony księdzu Słowikowi, który zobowiązał się przekazać go ekspertom. O dalszych losach rekopisu nic mi nie wiadomo...?
Oprócz figur świętych w kaplicy wisiały obrazy. Jeden pędzla Izabeli Sczanieckiej. Obecnie kapliczka nie posiada zabytkowego wyposażenia.


Krzyż

Na niewielkim wzniesieniu, przy drodze w kierunku Moszczenicy znajduje się kamienny krzyż.
Umieszczona jest na nim data 1902 r. Nikt z mieszkańców nie pamięta dokładnie, w jakim celu go postawiono. Powtarzają się opowieści, że w czasie epidemii cholery albo czerwonki chowano tam zmarłych. Krążą także opowieści, że Rosjanie w czasie I wojny światowej chowali tam zmarłych i zabitych żołnierzy. W okresie międzywojennym młodzież szkolna wraz nauczycielami chodziła w dniach poprzedzających święta narodowe pod krzyż, aby oddać hołd bohaterom walki o niepodległość ojczyzny. Przed 1939 r. krzyż był otoczony płotkiem. Pod koniec lat 60. XX wieku, kiedy obok krzyża budowano drogę, odkopano wiele kości, podobno ludzkich.



Powered by Elxis - Open Source CMS.
Copyright (C) 2006-2008 Elxis.org. All rights reserved.